Na początku grudnia 2025 r., Stéphane Séjourné, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. Dobrobytu i Strategii Przemysłowej, ogłosił pakiet środków legislacyjnych i finansowych pod nazwą „RESource EU”, mający na celu wzmocnienie pozycji Europy w zaostrzającej się globalnej rywalizacji o dostęp do strategicznych surowców. To kolejny unijny plan naprawczy, który ma w założeniu uwolnić Europę od skrajnie niebezpiecznej zależności importowej.

Aby wyprodukować jeden samochód elektryczny potrzeba ponad 65 kg grafitu, 50 kg miedzi, blisko 40 kg niklu i 25 kg magnezu, a także kilogramów kobaltu, litu i szeregu innych surowców. Powstanie jednego myśliwca F35 wymaga przeszło 400 kg pierwiastków ziem rzadkich, a okrętu podwodnego o napędzie atomowym już ponad 4,5 tony tych surowców. Także dlatego NATO opracowało i opublikowało listę 12 surowców krytycznych niezbędnych dla przemysłu obronnego. Takich surowców, określanych mianem surowców krytycznych, Unia Europejska identyfikuje zaś 34, włączając w to grupy takie jak platynowce oraz lekkie i ciężkie pierwiastki ziem rzadkich. Ich znaczenie dotyka podstaw funkcjonowania i rozwoju nowoczesnej gospodarki, zwłaszcza biorąc pod uwagę unijne priorytety związane np. z transformacją energetyczną. Dlatego też wszystkie eksperckie prognozy wskazują na spodziewane w perspektywie najbliższych lat kilkudziesięciokrotne wzrosty zapotrzebowania na surowce takie jak lit, grafit czy kobalt. Jednocześnie jednak Unia Europejska od lat pozostaje w silnej zależności od importu surowców, na których opiera swoją gospodarkę, przemysł i bezpieczeństwo. Warto podkreślić, że ten stan głębokiej zależności utrzymuje się mimo kilkunastu lat realizowania europejskich polityk w zakresie bezpieczeństwa dostaw surowców krytycznych. Unia Europejska, która jako jedyny region na świecie traktuje górnictwo jako schyłkową branżę, jest trwale i narastająco uzależniona od importu wielu surowców krytycznych, zwłaszcza z krajów o podwyższonym ryzyku geopolitycznym, takich jak Chiny, Rosja czy Demokratyczna Republika Konga, w której nota bene 70% kopalni kobaltu jest własnością Chin. Z danych Komisji Europejskiej wynika zresztą, że Chiny są dziś największym na świecie dostawcą aż 34 z 51 kluczowych surowców, w tym między innymi zaspokajając całkowite globalne zapotrzebowanie na 10 ciężkich pierwiastków ziem rzadkich (HREE), wykorzystywanych m.in. w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym, obronnym, a także w energetyce odnawialnej i elektronice. Tą przewagę konkurencyjną Chiny zaczęły zresztą aktywnie wykorzystywać. Szerokim echem na całym świecie odbiły się, odroczone na razie po rozmowach między Prezydentem Donaldem Trumpem a Prezydentem Xi Jinpingiem, decyzje Chin dotyczące zaostrzenia kontroli eksportu pierwiastków ziem rzadkich. Chińskie restrykcje, uzasadniane koniecznością ochrony bezpieczeństwa i interesów narodowych, stanowią, że zagraniczne firmy (także te spoza Chin), które eksportują produkty zawierające co najmniej 0,1% chińskich pierwiastków ziem rzadkich lub wykorzystujące chińskie technologie wydobycia, przetwarzania czy recyklingu, będą musiały uzyskać licencję wydaną przez chińskie Ministerstwo Handlu. Nie będą przy tym co do zasady zatwierdzane wnioski dotyczące eksportu do użytkowników wojskowych, firm z list kontrolnych oraz w celach wojskowych lub związanych ze zwiększaniem potencjału wojskowego. Polityka Chin, to kolejny jasny sygnał: czas inwestować w poszukiwania surowców i nowe projekty wydobywcze, surowcową dywersyfikację i niezależność technologiczną.

It's impossible to forget that for years, the European Union, while formulating raw material security policies, has been acting in a completely self-destructive manner towards its own mining sector. The result is not only current problems with ensuring stable access to critical raw materials but also the EU's almost complete expulsion from the massive mining industry. It's worth noting that, according to the current ranking of the 50 largest mining companies in the world, their combined capitalization hovers around $2 trillion. Not a single European Union company is among them.

Jako wprowadzenie do omówienia planu „RESource EU” trzeba jeszcze przywołać trzy okoliczności. Po pierwsze, już w 2008 r., w komunikacie The raw materials initiative, Unia Europejska diagnozowała wyzwania związane z dostępem do kluczowych, innych niż energetyczne surowców, a także formułowała zasadnicze kierunki działania, wśród których wymieniano:

• active trade policy and raw material diplomacy aimed at ensuring access to raw materials on international markets on the same terms as other industrial competitors,
• increasing the supply of raw materials from European sources and
• reducing the consumption of primary raw materials in the EU.

After 17 years and numerous strategies and legal acts created and implemented during this time, the state of European affairs does not differ substantially from what was intended to change in 2008.

Po drugie, w kwietniu 2024 r. Unia Europejska przyjęła pierwszy kompleksowy akt prawny poświęcony surowcom krytycznym. Celem rozporządzenie Critical Raw Materials Act jest osiągniecie do 2030 r. zdolności Unii Europejskiej do wydobycia przynajmniej 10%, przeróbki co najmniej 40% oraz recyclingu co najmniej 25% rocznego zużycia surowców strategicznych, a także osiągnięcie poziomu dywersyfikacji dostaw gwarantującego, że żadne państwo nie będzie zapewniało więcej niż 65 % rocznego unijnego zużycia surowców strategicznych.

Third, in October of this year, the SET Security-Energy-Technology Foundation published a comprehensive report, "Strategic Raw Material Autonomy for the European Union. The Global Race for Metals and Minerals, Europe's Position and Challenges," which was also submitted to senior representatives of the European Commission. In addition to a multifaceted diagnosis, the comprehensive expert document also formulated 13 recommendations, among which the primary focus was the concept of establishing an EU institution modeled on the Japanese (JOGMEC) and Korean (KOMIR) models, financed by EU funds and capital from the EIB and EBRD. Its primary tasks should include collecting and managing strategic raw material reserves, as well as co-investing in mining and processing projects (in the EU and beyond). The report also discussed promising raw material areas for Europe, including Greenland.

The "RESource EU" package primarily implements the recommendations formulated in the SET Foundation report. Its central plank is the concept of launching a European Centre for Critical Raw Materials as early as 2026. The Commission makes no secret of the fact that the new European institution will be modeled on the Japanese organization for the security of metals and energy supplies, JOGMEC, considered one of the world's most effective raw materials machinery, capable of conducting analytical activities, market interventions, and co-investing in projects of strategic importance. The Centre's tasks will include:

• Strategic analysis and monitoring of the entire value chain in the raw materials sector – the Centre will collect comprehensive data on resources, primary and secondary markets, inventories, costs and risks.
• Joint purchasing and matching demand to supply – this is a mechanism directly transferred from the experience of the gas and vaccine crises.
• Building and managing strategic stockpiles – The Centre is intended to act as a “shield” protecting the industry against price shocks, political pressure and sudden supply disruptions.

Equally important, the Centre will also coordinate European and national financial instruments. To this end, it will leverage the accumulated information and knowledge to guide activities and financial flows, both at the EU and national levels, across the entire critical raw materials supply chain. The Centre will act as a portfolio manager and strive to build a diversified, sustainable, and secure value chain for strategic raw materials. Financial instruments will be tailored to the needs of specific projects and will range from loans and guarantees to equity capital, launched in partnership with public and private financial institutions and Member State critical raw materials funds. Overall, the European Commission intends to mobilise €3 billion within 12 months, primarily from the European Investment Bank, InvestEU, Battery Booster, and the Innovation Fund.

The "RESource EU" package focuses on projects that can be launched in 2029 or earlier, supporting a 30-50% reduction in the EU's dependence on a single source country for raw materials in key value chains for batteries, rare earth elements, and critical defense raw materials. The Commission also identified examples of projects deemed strategic and ready for immediate financial support. These include the SET Foundation's report on the Malmbjerg molybdenum mine in East Central Greenland, implemented by Greenland Resources and considered crucial for the European defense industry.

One of the most paradoxical phenomena in the European raw materials market is still the fact that Europe exports scrap containing rare earth elements and strategic metals, despite their chronic shortages, only to then import finished magnets or other products and semi-finished products manufactured using them from third countries. The Commission intends to change this practice, therefore, "RESource EU" anticipates that in the first half of 2026, the Commission will propose export restrictions on scrap and waste containing permanent magnets, aluminum scrap, and potentially, if necessary, also on copper scrap. Strengthening recycling, however, is intended to act as a system of vessels connected to export restrictions on scrap. The Commission's key proposal here is to introduce a requirement that magnets in new products contain a proportion of critical raw materials derived from recycled waste processed in the European Union. To facilitate recycling and deter uncontrolled exports, product labeling requirements will also be expanded, including, among other things, labeling requirements. hard drives, converters, speakers, or motorized toys.

The Commission also noted that the European environmental permitting system has become one of the main barriers to the development of mining projects in the EU in recent years. Therefore, the Commission announced the publication of guidelines in the first quarter of 2026, aimed at simplifying and more harmonizing the implementation of EU environmental permitting law in Member States. Furthermore, the package also includes, among other things, a review and amendment of the Water Framework Directive, as well as consideration of the specific functioning of the mining, recycling, and processing sectors in the announced amendments to the Regulation on the Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals (REACH) and the amendments to the Carcinogens, Mutagens and Substances toxic for Reproduction (CMRD).

"RESource EU" is also intended to help develop European raw materials diplomacy. The European Union currently has 15 active raw materials partnerships (Argentina, Australia, Canada, Chile, the Democratic Republic of the Congo, Greenland, Kazakhstan, Namibia, Norway, Rwanda, Serbia, South Africa, Ukraine, Uzbekistan, and Zambia) and plans to establish more, including with Brazil, the world's second-largest producer of rare earth elements. The Commission also announced deepening cooperation with Ukraine and the Western Balkan countries, explicitly identifying them as future links in EU value chains.

„RESource EU” jako kolejną po Critical Raw Materials Act próbą nadrobienia wieloletnich zaniedbań Unii Europejskiej w obszarze surowców krytycznych. Komisja, po raz pierwszy od kilkunastu lat, deklaruje gotowość do budowy realnych narzędzi operacyjnych: Europejskiego Centrum Surowców Krytycznych, wspólnych zakupów, strategicznych rezerw, skoordynowanego hubu instrumentów finansowych oraz regulacji ograniczających eksport złomu i wzmacniających recykling. Dokument wskazuje także konkretne projekty, które mają ruszyć jako pierwsze oraz zapowiada intensyfikację dyplomacji surowcowej. Jednocześnie wobec licznych w ciągu ostatnich kilkunastu lat strategii faktyczna sytuacja UE w zakresie uzależnienia od państw trzecich – zwłaszcza Chin – niewiele się zmieniła, a wręcz wraz z dekonstrukcją europejskiego sektora górniczego, postępem technologicznym opartym na surowcach, a co za tym idzie wzrostem zapotrzebowania, można powiedzieć, że zależność stała się nawet jeszcze głębsza. „RESource EU” jawi się więc jako odpowiedź konieczna, ale spóźniona. Trzeba też stwierdzić, że skala zapowiedzi nie gwarantuje, szczególnie w Unii Europejskiej, adekwatnej skali realizacji. Plan jest rozbudowany i składa się z wielu elementów, których w pełnym wymiarze nie omawiam w tej krótkiej publikacji, ale doświadczenia ostatnich 17 lat pokazują, że UE regularnie tworzy ambitne strategie, które następnie rozpływają się w procesach międzyinstytucjonalnych, biurokratycznych i politycznych. Europejskie polityki wyznaczają też często przeciwstawne cele, w których te związane z sektorem surowcowym najczęściej okazują się drugoplanowe. Trudno dziś ocenić, czy „RESource EU” nie podzieli tego samego losu.

The European Centre for Critical Raw Materials could become both a pillar of European raw materials security and another layer of expanded EU administration. While the JOGMEC model is sound, transferring it to the specific EU environment might not necessarily yield results comparable to the Japanese prototype. The risk of "over-institutionalization" is real.

It's good that the package includes mobilizing financing, but the declared €3 billion is a symbolic amount considering the scale of needs and the capital intensity of investments in mining and processing. For example, KGHM's recently widely publicized investment in the construction of three new shafts in Lower Silesia: Retków, Gaworzyce, and GG-2 "Odra" is expected to cost at least 9 billion PLN and take approximately 10-15 years to complete.

The Commission's priority projects, such as the Greenlandic Malmbjerg mine or the German lithium project, are at this stage more of a political signal than a proof of effectiveness. European permitting processes, protests from local communities and international environmental organizations, and a general range of environmental issues could slow or block these projects, as the history of European mining projects has repeatedly demonstrated.

Limiting the outflow of scrap from the EU is necessary, but it could spark protests from industries for which export has previously been a normal part of their business model. Implementation will require precise enforcement, and the EU isn't always able to control waste flows. Recycling won't be a magic bullet for supply problems with strategic raw materials. The Commission talks extensively about recovery and labeling requirements, but even under optimistic assumptions, recycling won't replace mining, especially with growing demand. Meanwhile, mining is the most socially and politically contested sector in the European Union.

Raw material diplomacy is the right approach, but it remains reactive, not proactive. Partnerships with 15 countries sound impressive, but the EU is still catching up with China, which has been investing in mines, infrastructure, and processing plants in the same countries for decades. Without its own financial instruments on a par with Asian entities, it's difficult to speak of real competition.

A fundamental question remains unanswered: do the European Commission and member states truly want mines in Europe? If not, no plan will change the structure of dependence. Experience to date shows that the European Union, both institutionally and socially, has effectively allowed itself to be convinced that, colloquially speaking, "mining is over." Whether the sobering up associated with President Donald Trump's election slogan and subsequent "drill, baby, drill" policy, as well as Chinese restrictions on raw materials, will be long-lasting in Europe is impossible to say.

In summary, "RESource EU" is a step in the right direction – but it's only the first step. The plan demonstrates that the EU is beginning to recognize the seriousness of the problem, but its effectiveness depends on factors that have often paralyzed European raw materials policy to date: from political and ideological constraints, through the pace of permitting, to the ability to actually invest, not just announce them.

Ultimately, the package can be greeted with both cautious optimism, stemming from the Commission's attempt to address the global raw materials reality, and a significant dose of skepticism, justified by years of experience. Only the coming years will reveal whether this is the beginning of a change or just another EU strategy that looks good only on paper.

A shortened version of the analysis was published on the Nowy Świat 24 website (x.com/NowySwiat24) on December 19, 2025.